5. Sınıf Türkçe Dersi Dil Bilgisi İncelemesi

   TÜRKÇE ÖĞRETİM PROGRAMINDA DİL BİLGİSİ

     Zorunlu eğitimi 12 yıla çıkaran 4+4+4 eğitim  sistemiyle 5. sınıf da ikinci kademeye dahil edilmiş olup Türkçe öğretmenleri gibi branş öğretmenlerinin girdiği sınıf sayısı artırılmıştır. Bu kapsamda 5. sınıf Türkçe dersi ikinci kademeye dahil olmasına rağmen hâlâ öğretim programı çıkarılmadığı için 1-5 sınıfları için hazırlanmış Türkçe öğretim programından yararlandım.

     •Dil bilgisi bir dilin yapısı, kuralları ve işleyişi ile ilgilidir. Dolayısıyla dilden ayrı bir birim gibi düşünülmemelidir. İlköğretim 1-5.sınıf öğrencilerinin gelişim özellikleri dikkate alındığında, dile ilişkin kuralları aktarmak yerine onların dinleme, konuşma, okuma, yazma, görsel okuma ve sunu becerilerini geliştirmelerine olanak sağlanmalıdır. Bu düşünceden hareketle dil bilgisi, programda ayrı bir öğrenme alanı olarak ele alınmamış, diğer alanlar içerisine dağıtılmıştır. İlköğretim 1-5. sınıflar düzeyinde, dil bilgisi kural ve ilkelerinin sezdirilerek öğretilmesi benimsenmiştir. Bu nedenle dil bilgisi konularının verilişinde adlandırmaya gidilmemiştir.

    Açıklamada da belirtildiği üzere, örnek olarak aldığım 5. sınıfa ait yıllık planda dil bilgisi öğretimine dair tek bir kelime bile yer almamaktadır.

 TÜRKÇE DERSİ 5. SINIF ÖĞRETİM PROGRAMI DİL BİLGİSİ KONULARI

    Kitaptaki Dil Bilgisi Etkinliklerinin İncelenmesi

    Kazanım: Farklı düşünmeye yönlendiren ifadeleri dikkate alarak okur/yazar. ( Öğretmen ‘‘veya, fakat, ama, ancak’’ ) kelimelerinden sonra anlamın farklılaştığı öğrenciler sezdirilmelidir.

  Öğrencilere birkaç cümleyle “fakat, ama, ancak, veya” kelimelerinden sonra düşüncenin farklılaştığını sezdirilmesini, sonra öğrencilerden farklı düşünmeye yönlendiren ifadeleri dikkate alarak düşüncenin akışındaki değişimi belirleyerek yazmalarını istenmiş.

  Çalışma kitaplarında hemen hemen her temada bu tarz etkinliklere ver verilmiş. İlk aşamada bu etkinlik verilebilir fakat ilerleyen seviyeyle birlikte etkinliğin değişmesi gerekmektedir. En azından sıkıcılığı önlenmek adına...

 Kazanıma etkinlik önerisi: Neden-Sonuç cümleleriyle birlikte verilebilir.

  Kazanım: Ekleri kullanarak kelimeler türetir. ( Burada yalnızca  ‘‘–cı, -lık, -lı, -sız ’’ ekleri verilmelidir.)

  Öğrencilerden sadece kelime türetmeleri istenmiş. Kullandıkları bu eklerin türetme işlevi olduğu farkına varmaları ve ekledikleri  ekle beraber kelimenin anlamının değiştiğini fark etmeleri sağlanmış.

    Kazanım: Anlamlı ve kurallı cümleler yazar.(Özne, tümleç  yüklemin temel anlamları açıklanmamalı ve bu öğelerin çeşitleri verilmemeli)

        Öğrencilerden anlamlı cümle kurmaları istenmiş. 5 sınıf için basit bir kazanım ve basit etkinlik. Çalışma kitaplarında bunun gibi bir çok etkinlik mevcut. Bu etkinlikte olduğu gibi doğrudan cümle kurmaları istenmesinin yanında yazma eğitimi bütün etkinlikleri bu şekilde gerçekleşmektedir.

     Kazanım: Yazılarında kelime türlerini işlevine uygun kullanır. ( İsim, sıfat, zamir, zarf, fiil, edat, bağlaç kavramları, örneklerden yola çıkılarak sezdirilmeye çalışılmalıdır. Kelime türlerinin çeşitleri verilmemelidir.)

   Bu etkinliği yaparken öğrencilerinden kelime türlerini işlevlerine uygun kullanmaları konusunda yönlendirilmesini fakat kelime türlerinin çeşitlerini vermeden isim, sıfat, zamir ve zarfı sezmelerini sağlanması gerektiği bildirilmiş.

  Öğrencilerin çalışma kitapları incelendiği bu kazanım da sürekli bu  tarz boşluk doldurma etkinlikleri ile verilmiştir. Böylece konu kapsamlı etkinliklerin yetersiz olduğu görülmektedir.

  Kazanım: Yazılarında farklı cümle yapılarına yer verir.  ( İki faklı cümlenin birleştirilip tek bir cümle şeklinde ifade edilebileceği gösterilmelidir. Burada basit ve bileşik cümlenin tanımı yapılmadan sadece öğrencilerin bunları kullanması özendirilmelidir.)

  Bu kazanımın etkinliği kılavuz kitabında bulunmaktadır. Yukarıdaki etkinlikte de kazanım dolaylı olarak istenmektedir. 

   Kazanımın kılavuz kitabındaki etkinliği:

  

   Kazanım ve etkinlik seviyeye uygun. Fiilimsileri alt yapısını oluşturması bakımından da başarılı. Fakat öğrencilerin çalışma kitabında olmaması öğretmen kılavuz kitabında bulunması ve öğretmen tarafından öğrencilere cümleler şeklinde aktarılması programın eğitim felsefesine aykırıdır. 

   SONUÇ

  5. sınıf dil bilgisi konuları yok denecek kadar azdır. Verilen dil bilgisi konuları da konun kendisi değil sadece konuya giriş aşamasında ele alınmıştır. Konunun içine girilmemiş, etkinlikler sığ kalmıştır. Zorlama etkinlik oluşturulmuş, oluşturulan etkinlikler de birbirinin tekrarıdır. Her temada aynı etkinlik yapısıyla ele alınmış, öğrenci açısından bakıldığında da sıkıcılığı ortaya çıkarmaktadır.